năm mới
Định nghĩa
- Danh từ:
- Khoảng thời gian đầu tiên của một năm dương lịch hoặc âm lịch, thường được xem là một dịp lễ quan trọng: "năm mới" chỉ giai đoạn bắt đầu của một năm, đánh dấu sự khởi đầu mới và thường đi kèm với các lễ hội, phong tục chào đón.
- Dịp Tết Nguyên Đán (theo cách gọi thông tục): Trong ngữ cảnh Việt Nam, "năm mới" thường được hiểu là thời điểm Tết Âm lịch, dịp lễ cổ truyền lớn nhất.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Mọi người thường sum họp gia đình vào dịp năm mới. (Mọi người thường sum họp gia đình vào dịp năm mới.)
- Chúc mừng năm mới! Chúc một năm an khang, thịnh vượng. (Chúc mừng năm mới! Chúc một năm an khang, thịnh vượng.)
- Không khí năm mới ở khắp mọi nơi thật rộn ràng và vui tươi. (Không khí năm mới ở khắp mọi nơi thật rộn ràng và vui tươi.)
Các cách sử dụng nâng cao
"đón năm mới": thực hiện các nghi thức, hoạt động để chào đón thời khắc bắt đầu một năm.
- Gia đình tôi cùng nhau đón năm mới bằng bữa cơm đoàn viên. (Gia đình tôi cùng nhau đón năm mới bằng bữa cơm đoàn viên.)
"chào năm mới": hành động chúc mừng hoặc đón chào sự bắt đầu của năm mới.
- Tiếng pháo hoa rộn rã chào năm mới. (Tiếng pháo hoa rộn rã chào năm mới.)
"đầu năm mới": những ngày, tuần đầu tiên của năm mới.
- Đầu năm mới, nhiều người đi chùa cầu bình an. (Đầu năm mới, nhiều người đi chùa cầu bình an.)
Biến thể và từ gần giống
Tân niên (danh từ, từ Hán Việt): năm mới.
- Chúc mừng tân niên. (Chúc mừng năm mới.)
Nay (trạng từ): hiện tại, bây giờ (dùng trong cụm "năm nay" - năm hiện tại, khác với "năm mới").
- Cũ (tính từ): đã qua (dùng trong cụm "năm cũ" - năm vừa kết thúc, đối lập với "năm mới").
Từ đồng nghĩa
- Tết: thường dùng để chỉ Tết Nguyên Đán, trùng hoặc rất gần với khái niệm "năm mới" trong văn hóa Việt.
- Nguyên đán: từ Hán Việt chỉ ngày đầu năm, đầu mùa xuân.
Các cụm từ liên quan
Thành ngữ liên quan
- "Đầu xuân năm mới": cụm từ thường dùng trong các lời chúc, bài viết về dịp Tết, nhấn mạnh thời điểm mùa xuân và năm mới trùng hợp.
- Đầu xuân năm mới, xin kính chúc sức khỏe và hạnh phúc. (Đầu xuân năm mới, xin kính chúc sức khỏe và hạnh phúc.)